Het Keltische jaarwiel is sterk verbonden met de natuur. Het is gefundeerd op het heidense besef dat stamt uit de tijd ver voordat het christendom zich in Europa verspreidde. In die tijd was Europa een rurale samenleving. Het leven op het platteland maakte de mensen sterk afhankelijk van de natuur.

Hoewel de Kelten slechts twee seizoenen kenden, hadden ze 8 jaarfeesten die belangrijke seizoenswisselingen markeerden. Deze 8 jaarfeesten vormden het Jaarwiel. Het ritme van de seizoenen bepaalde ook het leven op het platteland, een ritme van ploegen, zaaien en oogsten, maar ook het ritme van de zon en maan speelden hierin een rol.

Jaarfeesten, de 8 feesten van het jaarwiel:

Deze jaarfeesten vinden ongeveer om de 6 weken plaats. Er zijn 4 grote jaarfeesten:

Imbolc (1 februari)

Imbolc (spreek uit: ím-molk), ook bekend als het feest van Brighid of Candlemas, is het eerste lentefeest. Het is de tijd van het ontwaken van het land en de groeiende kracht van de zon. De donkere tijd die begon met Samhain, is nu definitief voorbij. Imbolc is het feest van het licht.

Van oudsher werd met Imbolc de aarde opnieuw omgeploegd en klaargemaakt voor de zaai die een aantal weken later plaats zal vinden. Het is ook het begin van het lammerseizoen. Bij dit feest speelt geboorte daarom ook al een belangrijke rol.

Beltane (1 mei)

Beltane (spreek uit: bél-teen) is een lentefeest waarbij groei en vruchtbaarheid centraal staat. Het is het feest van nieuw leven. Waar Samhain de winter aankondigt, kondigt Beltane de zomer aan.

Beltane wordt vaak gevierd met meiboomdansen. Hiermee vieren heidenen en paganisten het mysterie van de vereniging van de Godin en de God. Een vereniging die weerspiegelt in menselijke liefdesrelaties.

Lammas (1 augustus)

Lammas, ook bekend Loafmas, of Lughnasadh (spreek uit: lóe-na-sa) is het eerste oogstfeest. Het is de tijd van de graanoogst. Ook dit feest is een tijd van overvloed.

Er zijn binnen het heidendom en paganisme verschillende opvattingen over dit feest. Sommigen beschouwen Lammas en Lughnasadh als synoniemen voor hetzelfde feest. Anderen maken een onderscheid tussen het Engelse/christelijke Lammas (dat vooral de oogst van het graan viert) en het Ierse/Keltische Lughnasadh (het feest van de god Lugh dat het sterven van zijn moeder, de godin Tailtiu herdenkt, die bezweken zou zijn na het vrijmaken van alle akkergronden in Ierland).

Samhain (31 oktober)

Samhain (spreek uit: sáu-win), ook bekend als Halloween of Allerheiligen, is het oud & nieuwfeest voor de meeste heidenen en paganisten. De “donkere periode” van het jaar breekt weer aan.

Met Samhain zijn de sluiers tussen onze wereld en de andere wereld(en) het dunst, waardoor ze meer invloed op elkaar hebben. Het staat in het teken van dood en herdenking.

De periode tussen Imbolc en Beltane is het zaaigetijde. Daarna volgt het groeigetijde tot Lammas. Na Lammas is het oogsttijd en na Samhain volgt de periode van dood en vernieuwing. Samhain en Beltane zijn de feestend ie jet jaar verdelen in zomer en winter.

Tussen deze feesten door worden 4 belangrijke kosmische gebeurtenissen geëerd die ook direct te maken hebben met het wisselen van de seizoenen:

Ostara (20/21 maart)

Tijdens de Lente-equinox, ook bekend als Ostara of Alban Eilir, zijn nacht en dag even lang. De zon groeit in kracht en het land begint tot leven te komen. Het is het begin van het zaaiseizoen. Waar Midwinter de belofte van bevruchting is, is Ostara de belofte van geboorte. Ostara is midden in het lammerseizoen.

Voor veel heidenen en paganisten is de Lente-equinox verbonden aan Eostre, de Anglo-Saksische godin van vruchtbaarheid. Eieren waren een symbool voor de belofte van geboorte en daarom gaf men elkaar tijdens dit feest eieren met daarop een wens. Hazen waren ook een symbool voor vruchtbaarheid en geboorte. Deze heidense en paganistische gebruiken waren zo verankerd in onze cultuur dat het christendom deze niet kon uitroeien. Dus heeft het christendom deze gebruiken overgenomen en omgedoopt tot “paashaas” en “paaseieren”.

Litha (21 juni)

Litha of Alban Hefin, is de dag van de Zomerzonnewende. Dit is de langste dag en de kortste nacht van het jaar. Dit feest staat in het teken van de kracht van zon en de rijkdom van de aarde. Het is een tijd van overvloed.
Toch wordt er tijdens Midzomer ook stil gestaan bij het weer afnemen van het licht, ook al is dat voorlopig nog niet merkbaar. Het is de tegenhanger van Midwinter.

Mabon (21 september)

Tijdens Mabon of Alban Elfed, zijn nacht en dag opnieuw even lang. Maar deze keer neemt de zon af in kracht en is het tijd ons op te maken voor de aankomende winter.

De Herfstequinox luidt het einde van de oogsttijd in. De laatste oogst wordt binnengehaald en de natuur komt weer tot rust. Onze voorouders moesten de komende maanden dus leven van hun voorraden.

Yule (21-22 december)

Yule of Alban Arthan, is de dag van de Winterzonnewende. Dit is de kortste dag en de langste nacht van het jaar. Voor de druïden begint het nieuwe jaar met Midwinter (en dus niet met Samhain).

Midwinter is een tijd van inkeer en het omploegen van de eigen geest. Het is ook de korste dag van het jaar, die markeert dat de zon (en dus het licht en de warmte) begint aan de lange reis terug. Of poëtischer: het is de dag dat de zon herboren wordt. Midwinter houdt de belofte van nieuw leven in, ook al is dat voorlopig nog niet zichtbaar. Daarom vieren sommige heidenen en paganisten met Midwinter de bevruchting.